---
name: s189-adjudication-doctrine
description: S189 — lượt PHÁN THẬT đầu tiên (khác S181 SKIP); 3 khuôn tái dùng: chệch-luật-để-đúng-bản-chất, vị-từ-vòng-tròn, và khoản A8 = khoá thứ 2 của P.7
metadata:
  type: feedback
---

**S189 (2026-08-10) — lượt tầng-3 PHÁN THẬT đầu tiên** (S181 là SKIP fail-closed). Verdict `SAI-TẦNG-2 — 2 lỗi`, tầng-1 **0 lỗi**. Ba khuôn dưới đây tái dùng được, đừng dựng lại từ đầu.

### 1. "Chệch luật thành văn để bắt lỗi dữ liệu" ⇒ VẪN LÀ LỖI ĐẾM
Tầng-2 thấy `YC-010` (satellite) mang số `2` còn gốc `YC-008` đọc `1` ⇒ nó cho là gõ nhầm ô, và **đếm trên bản sổ đã-sửa-trong-đầu**.
**Why:** nguồn ĐÃ KÝ tồn tại không phải để *đúng*, mà để **ai đếm cũng ra một số**. Đọc dữ-liệu từ ô mà quy-ước mã hoá loại khỏi tập đầu vào ⇒ phép đếm hết tái lập ⇒ 2 người trung thực ra 3 và 4. Đếm trên trạng-thái **tương lai** của nguồn (bản chủ sổ chưa viết) là chệch, dù chệch về phía trung thực.
**How to apply:** phát hiện lỗi dữ-liệu ≠ thẩm quyền sửa. Phán: *giữ luật → đếm ô đã viết → dựng cờ lỗi-dữ-liệu RIÊNG → chủ sổ lật ô → cả 2 tầng đếm lại*. **Ghi công** phần vai khai to chỗ mình chệch — không có lời khai đó thì con số sai trông hoàn toàn hợp lệ, không ai soi ra. Dao sắc nhất để nói chỗ sai: cùng một artifact, lead **từ chối sửa sổ trên đĩa** còn tầng-2 **đã sửa trong đầu** — cùng hành vi, khác mỗi chỗ nó xảy ra.

### 2. Phép thử VỊ-TỪ VÒNG TRÒN — soi mọi lập luận "điều kiện chặn đã FALSE"
Tầng-2 thay vị-từ *"sổ đủ dày"* (P.7) bằng *lý do* của luật (*"nguồn thưa ⇒ máy luôn 10/10"*) rồi đo **độ bão hoà**.
**Why:** phép thử đó đọc **KẾT QUẢ công thức** để quyết có được **in kết quả** không ⇒ sổ nào có ≥1 mục lặp cũng qua ⇒ van **RỖNG**, không phải **ĐÃ THOẢ**.
**How to apply:** gặp lập luận "điều-kiện-kích-hoạt đã FALSE" thì hỏi đúng 3 câu — (a) vị-từ được đo có phải vị-từ của luật, hay là *lý do* của luật? (b) phép thử có ăn vào chính output nó đang gác không? (c) **áp phép thử đó cho dữ-liệu lượt TRƯỚC** — ở S189 việc này giết lập luận: bảng khai *"@S181 = 10/10 bão hoà"* nhưng `sổ:64` chép @S181 tầng-2 đếm **1 mục** (⇒ không bão hoà) mà **vẫn** trả `KHÔNG ĐO ĐƯỢC` đúng luật ⇒ "không bão hoà" **chưa bao giờ** là tiêu chí gỡ. Ô baseline sai luôn sai về **phía cho phép in**.

### 3. P.7 có HAI khoá, không phải một — khoản A8
`docs/governance/adap-upgrade-pack-tracking.md:68` (§3 *"Khoản CHƯA ĐO"*): **A8 tỉ lệ phủ sóng** — *"chưa xác định được mẫu số… chừng nào chưa có tỉ lệ này thì khối chấm điểm **phải in KHÔNG ĐO ĐƯỢC và cấm in điểm**"*.
**Why:** A8 đo **MẪU SỐ** (anh nói bao nhiêu tin, sổ bắt được mấy phần). Mọi số "đủ dày" đời thường (22 mục · N ngày · N nhãn phiên) đều là **TỬ SỐ** — tử số phình lên **im lặng** về một tỉ lệ chưa có mẫu số (`ritual-labels.md:100`).
**How to apply:** vai nào khai *"tiêu chí vận hành DUY NHẤT là P.7"* ⇒ **sai như một phép đo**, trỏ A8. Muốn gỡ mặc định phải gỡ **cả hai** khoá, và người gỡ là **chủ dự án**.

### 4. Ranh cứng P.3 nay HỞ THEO THIẾT KẾ
`so-yeu-cau-chu-du-an.md:64` mang sẵn số tầng-1 lượt trước (*"Lead đếm 3 mục"*) ⇒ **cấp pin sạch không còn cách ly được tầng-2**; vai nào đọc sổ cũng đập vào con số đó. Không phải lỗi của ai — báo lead như **lỗ cấu trúc**, và chấp nhận lời tự-khai trùng-hợp nếu cặp số lượt này khác cặp số trong sổ.

🔸 **Giữ nguyên kỷ luật lõi:** file phán **0 con điểm của tầng-3**; không nói con số hậu-sửa là bao nhiêu. Xác nhận độc lập bằng MÁY trước khi tin lời kể — S189 tao chạy lại `nhip-no-probe.ps1` (khớp verbatim dòng lead chép ⇒ số tầng-1 không phải số nhớ lại) + đo 27/27 dòng `parts=10` (0 lệch cột ⇒ máy đọc đúng cột, và xác nhận `YC-010` là satellite DUY NHẤT mang số).
